De gezondheidszorg leuker en effectiever
Archief van August, 2007
Reflecteren heeft te maken met het nadenken over jezelf, over je handelen. Doel van het reflecteren is te komen tot een ander handelen. De professionele ontwikkeling is een proces van voortdurende groei en reflectie kan hierbij helpen.
Reflecteren betekent dat je jezelf een spiegel voorhoudt om zo stil te staan bij hoe je bijvoorbeeld werkt, welke keuzes je daarbinnen maakt, welke vaardigheden je inzet en hoe dat voelt. Bij reflecteren onderzoek je je manier van handelen, maar ook hoe je reageert op een bepaalde situatie. Met reflectie kun je professioneel tot inzichten te komen, gericht op nieuwe perspectieven.
Door te reflecteren kan men een beter inzicht verwerven in de eigen persoon en het handelen. Reflectie draagt bij tot het erkennen van de eigen sterke en zwakke punten zodat je daar adequater op kan inspelen door te proberen je sterke punten nog beter te maken en je zwakke punten te verhelpen.
Het gaat bij reflecteren dus om bewust worden van gedrag: kijk eens wat vaker in de spiegel of laat anderen je een spiegel voorhouden. Intervisie is een instrument om ervaringen uit te wisselen en situaties bespreekbaar te maken met anderen. Binnen een intervisiegroep worden ervaringen, kennis en vakinhoudelijke kwesties gedeeld, zoals ik al eerder op dit weblog schreef.
Maar gebruik reflectie ook eens in het gewone leven: vorige week beschreef ik voorbeelden in de categorie dat doe je thuis toch ook niet? Het artikel is reeds meer dan 300x gelezen.Wellicht is het goed als iedereen die het gelezen heeft eens in de spiegel kijkt. Misschien dat de koffiekamers in bedrijven al wat netter worden………………
Aug 24
Dat doe je thuis toch ook niet?
geplaatst om 07:17 in categorie Algemeen, Het leven van een adviseur, Verbazingen
Ik schreef al eens eerder over mijn verbazingen wanneer ik een organisatie binnenkom. De laatste dagen richt deze verbazing zich vooral op gedrag. Gedrag waarbij bij mij de gedachte opkomt dat doe je thuis toch ook niet, of zou je dat ook doen als het je eigen zaak is? Het gaat niet specifiek over medewerkers of managers. Het gaat over iedereen die in een zo’n organisatie rondloopt dus ook over de klanten. Een paar willekeurige voorbeelden van de afgelopen dagen, maar volgens mij zijn ze universeel.
Klanten die bijvoorbeeld hun rechten claimen met een toonzetting waar je u tegen zegt. Medewerkers achter een balie die volledig uitgekafferd worden op het moment dat het niet helemaal gaat zoals de klant wil. Dat is uiteraard vervelend, als het niet gaat zoals je wilt, maar om iemand kaal te schelden? Het zijn geen uitzonderingen. Ik denk dan: als je op je eigen werk zo toe gesproken wordt ga je toch ook niet harder lopen?
Een medewerker die zijn teen gestoten heeft, meldt zich ziek. Ze heeft zo’n pijn ze kan onmogelijk werken. En oh ja, ze blijft voor de zekerheid volgende week ook nog even thuis. Dit na intensief overleg met een collega. Wat zou zo’n zelfde medewerkers doen als ze een eigen winkeltje had en ze heeft haar teen gestoten? Een week de winkel dicht en inkomsten missen? Of toch aan het werk en kijken wat wel gaat? Over de winkels sluiten gesproken dat moet dan ook in de vakantieperiode, want dan wil uiteraard ook iedereen tegelijk weg.
Of kijk rond half elf in de teampost, de verpleging is lekker aan de koffie. Kijk rond elf uur nog eens in de teampost, de verpleging was lekker aan de koffie en de sporen zijn zichtbaar. De tafel staat vol met vuile kopjes, men is opgestaan en weer aan het werk gegaan. Hoe zou het er thuis uitzien als je dat zo deed? Dat kun je je sowieso afvragen hoe het er thuis uitziet. De een laat achteloos een prop papier vallen en de volgende twintig mensen passeren deze prop alsof hij er niet ligt. Het laten vallen is al niet iets wat je thuis zou doen en het overkomt klanten en personeel. Maar datzelfde geldt voor het laten liggen. Als je thuis namelijk alles net zo laat staan en laat liggen, dan…….
Ik kan nog legio voorbeelden noemen en ik hoor graag jullie ervaringen. Wellicht zit het wel in mij die gedachte van dat doe je thuis toch ook niet. Maar ik vrees met grote vrezen dat mensen dit soort dingen thuis ook doen. Als je kijkt naar de programma’s hoe als “hoe schoon is jouw huis”: dan is het misschien toch heel normaal om je kopje te laten staan, een prop te laten vallen en lekker te laten liggen en degene die er wat van zegt geweldig af te snauwen…….
Aug 16
Beroepsdeformatie
geplaatst om 22:32 in categorie Algemeen, Gezondheidszorg, Het leven van een adviseur
Beroepsdeformatie treedt op bij mensen die te lang of te serieus met hun beroep bezig zijn, waardoor ze in hun vrije tijd gedrag gaan vertonen of taal gaan gebruiken die doorgaans alleen op het werk gebruik wordt, zo staat te lezen op wikipedia. De Van Dale gaat zelfs nog een stapje verder: beroepsdeformatie is een lichamelijke of geestelijke afwijking als gevolg van het langdurig uitoefenen van een bepaald beroep.
Deze beroepsdeformatie kennen we uiteraard in de zorg ook. In ziekenhuizen zijn we geneigd het niet meer over patiënten te hebben maar over hun aandoeningen. Hoe vaak hebben we het niet over heupen en knieën? Eigenlijk ook een soort beroepsdeformatie. We vergeten te kloppen en stormen behandelkamers in, dat patiënten daar soms half ontbloot een onderzoek ondergaat deert ons niets. We hebben immers al vele malen mensen zo op de onderzoeksbank zien liggen. We gaan eraan voorbij dat dit voor degenen op de over het algemeen weinig comfortabele onderzoeksbank niet zo is.
Zelf betrapte ik me de afgelopen periode ook een aantal malen op dit fenomeen. Zo ging ik op kraamvisite in een ziekenhuis. Wat ik deed? Ik keek om me heen: Hoe is het ingedeeld? Hoe worden de afdelingen genoemd? Hoe is het ingericht? Hoeveel personeel? Hoe is de sfeer? Alle bedden bezet? Hoe is de bejegening? De gangen opgeruimd? En meer van dit soort vragen. Bijna vergat ik te genieten van mijn pasgeboren nichtje…………
Aug 14
Zijn spoedpatiënten planbaar?
geplaatst om 07:10 in categorie Algemeen, Gezondheidszorg, Slim Organiseren, Werkprocessen
Afdelingen in de zorg worden vaak geconfronteerd met spoedpatiënten die nog even tussendoor behandeld of opgenomen moeten worden. Deze spoedpatiënten ontregelen vaak het hele proces: geplande patiënten moeten soms wijken, andere activiteiten worden uitgesteld, wachttijden nemen toe en dergelijke. Voor de ene afdeling in een ziekenhuis geldt dat opnames makkelijker te plannen zijn dan de andere. Bij chirurgische afdelingen is het zo dat indien er geen arts is om te opereren er uiteraard minder opnames zijn. Bij beschouwende afdelingen daarentegen is het niet afhankelijk van de capaciteit van de dokters. Een hersenbloeding houdt bijvoorbeeld geen rekening met de aanwezigheid van dokters.
De opname- en ontslagplanning is, als onderdeel van het logistieke patiëntenproces, één van de belangrijkste bedrijfsonderdelen van het ziekenhuis. Het stelt patiënten centraal door hen zo effectief en efficiënt mogelijk het diagnose- en behandelproces te laten doorlopen. Echter daar waar de ene verpleegafdeling een opname van een patiënt op een structurele wijze inpast in de bedrijfsvoering, komt voor een andere verpleegafdeling de een nieuwe patiënt onverwacht. De tweede situatie leidt tot onrust, improvisatie en geeft een gevoel van extra werkdruk.
Het overkomt zo’n verpleegafdeling telkens weer dat er een patiënt wordt opgenomen, terwijl men op basis van de ervaring en de statistische gegevens kan weten dat iedere dag nieuwe patiënten verwacht worden. Ondanks dit gegeven is het opnemen van patiënten geen onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering. Daardoor vormt een opname inbreuk op het dagelijkse werkprocessen. Voorbeeld is de patiënt die na beoordeling op de SEH wordt opgenomen. De verpleegafdeling wordt gevraagd om binnen korte tijd de patiënt op te halen. Vervolgens wordt de patiënt op de verpleegafdeling in een onderzoeksruimte gebracht totdat er tijd vrij is voor het opnamegesprek. Tussen de bedrijven door wordt de patiënt opgenomen.
Vaak gaat de zinsnede op dat spoed niet te plannen is. Maar is dit eigenlijk wel zo? Lees meer »
Een oplossing voor de gezondheidszorg? In het kader van mijn afstudeeronderzoek ben ik druk met lezen, informatie verzamelen, verdiepen van de theorie en dergelijke. Zo ben ik meer dan gebruikelijk ook ondergedompeld in rapporten van VWS. In een aantal van die rapporten staat dat de vraag naar zorg in de toekomst sterk zal stijgen. Een van de oorzaken is de toenemende vergrijzing. De zorg gaat een steeds groter beslag leggen op de arbeidsmarkt. Daar waar nu 13% van de beroepsbevolking in de zorg werkt, zal in 2025 22% van de beroepsbevolking in de zorg nodig zijn, aldus VWS.
In een van de rapporten vraagt VWS adviezen die kunnen bijdragen aan een mogelijke oplossing. Een aantal ontwikkelingen kunnen de druk op de arbeidsmarkt verminderen, modernisering van de opleidingen en daarmee functiedifferentiatie en taakherschikking, ICT-ontwikkelingen, logistieke verbeteringen, verbetering van de aansturing en dergelijke.
Voor nu wil ik graag stilstaan bij het feit dat de zorgvrager veel taken van de zorgverlener kan vervullen. Ik wil daar graag bij stilstaan omdat ik getriggerd werd door het woord prosumerisme. Ik vind het een mooi woord en ook een mooie bijdrage aan het verminderen van de druk op de zorgprofessionals.
Prosumerisme is een samenstelling van produceren en consumeren. Het betekent dat consumenten ingeschakeld worden bij het productieproces, in de zorg bij de dienstverlening. Consumenten nemen bepaalde taken van professionals over.
Voorbeelden van prosumerisme vinden we in het bankwezen: geld pinnen en bankieren via internet. Klanten zien internetbankieren als een gemaksdienst Ondertussen verrichten klanten werk wat voorheen door de banken werd gedaan. Tegenwoordig kun je ook bij de Albert Heijn zelf je boodschappen scannen, ook zo’n voorbeeld.
Het begrip prosumer, een samenvoeging van de woorden producers of professional en consumers, werd echter al in 1980 geïntroduceerd door Alvin Toffler. De klant stelt steeds meer eisen en aanbieders doen hun best aan de eisen en wensen te voldoen. Dit wordt veroorzaakt door de groeiende vraaggestuurde economie.
Voor zorgaanbieders kan prosumerisme een verhoging van de arbeidsproductiviteit betekenen. Cliënten nemen bepaalde taken van professionals over, daardoor kunnen meer cliënten in dezelfde tijd worden geholpen.
Het principe dat zorgvragers taken overnemen van zorgaanbieders is nog niet geheel gangbaar. Toch zijn er wel enkele voorbeelden te benoemen:
- Het zelf afspraken maken, zoals in het Flevoziekenhuis. Dit vermindert het telefonisch verkeer en de klant heeft zelf invloed. Het aantal no-show patiënten vermindert.
- Het online invullen van vragenlijsten van bijvoorbeeld preoperatief onderzoek. Er is geen assistente meer nodig die de vragenlijst met de patiënt doorneemt
- Klanten met een chronische aandoening die zelf controles uitvoeren. De regie blijft dan meer bij de cliënt
Heb je zelf voorbeelden van prosumerisme? Ik hoor ze graag. Want zelf vraag ik me nog af of bovenstaande voorbeelden niet een druppel op de gloeiende plaat zijn. Ik weet niet of dit voldoende is om te voorkomen dat in 2025 22% van de beroepsbevolking in de zorg nodig is.


